Inleiding
Het radioamateurisme is een veelzijdige hobby.
Radiotechniek is zo'n 80 jaar oud en oefende vanaf de
begin jaren reeds een grote aantrekkingskracht uit op
wetenschappers en leken. Met name de niet professionele
beoefenaar heeft in de begin jaren van de radio een grote
bijdrage geleverd aan de huidige kennis van de voortplanting
van radiogolven Ook de ontwikkeling van technieken nodig
voor het gebruik van steeds hogere frequenties waren het
domein van de radioamateur.
Door de nieuwe ontwikkelingen op het gebied van
computers, microcircuits en materialen,
gaat het radioamateurisme een veelbelovende toekomst
tegemoet.
Een van de meest boeiende facetten van het
radiozendamateurisme is dat er verbindingen gemaakt
worden met andere radiozendamateurs
die zich overal ter wereld kunnen bevinden. Radioamateurs
maken zich in de wereld van het radioamateurisme kenbaar
door het gebruik van hun roepnamen.
Tijdens het experimenteren met verschillende en vaak ook
geavanceerde communicatietechnieken worden er soms wereldwijd
vriendschappen gesloten.
Ook de luisteramateur , die op
de amateur-banden naar de verbindingen van zendamateurs
luistert, kan met deze amateurs in contact komen door hen
ontvangstrapporten toe te sturen.
Er wordt gebruik gemaakt van een grote verscheidenheid aan
technieken.
Door de ontwikkelingen in de electronica en computer
techniek zijn de technische mogelijkheden enorm toegenomen.
Vele ouderen onder ons zullen nog met weemoed terugdenken
aan de dagen van weleer.
Ga eens kijken hoe
het er vroeger aan toeging.
In Nederland zijn er een aantal verenigingen ,
waarbinnen men zich zowel beroepsmatig als in de hobby sfeer
bezig houdt met het radioamateurisme.
De radiozendamateur
Een radiozendamateur beschikt over een zendmachtiging met
roepletters, verstrekt door de overheid. In Nederland is dat het
Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Deze machtiging verkrijgt
men na het met goed gevolg afleggen van een zendexamen, dat wordt
afgenomen door een officiele instantie.
De machtiging stelt de radiozendamateur in staat om met
behulp van zendapparatuur experimenten op radiogebied te doen
binnen de daarvoor toegewezen frequentiebanden.
Bij het verkrijgen van een machting wordt aan een amateur een
groep letters toegewezen, waaraan hij internationaal herkenbaar is.
Zo'n combinatie van letters wordt roepletters, identificatie of
call genoemd.
De call bestaat uit een prefix , welke het land aangeeft waarin
de amateur woont en een aantal letters welke uniek zijn voor de
amateur of radiostation.
De luisteramateur
De luisteramateur beluistert (amateur) uitzendingen op de meest
uiteenlopende golflengten. Het is voor velen de aanloop naar het
zendamateurisme.
Ook het luisteren naar andere soorten radiouitzendingen kan
soms zeer interessant zijn. Het gebruik van zogenaamde radiobakens
en tijdseinzenders maakt het mogelijk propagatie van radiogolven
te bestuderen onder wisselende weersomstandigheden.
Roepnamen
Internationaal heeft de ITU (International Telecommunication Union)
aan ieder land een groep van letters toegewezen waaraan het land waar
hetzendende station zich bevindt te herkennen is in het radioverkeer.
Ieder amateurzendstation krijgt een stations identificatie toegewezen.
Veelal wordt hiervoor het Engelse woord call gebruikt.
De roepnaam bestaat uit twee delen: een prefix, die het land aangeeft
waar de amateur woont en een suffix, die het betreffende amateurstation
identificeert.
De prefix is meestal een combinatie van letters en cijfers.
De prefix van Nederland is te herkennen aan de P gevolgd door een A, B,
D, E of I en een cijfer. Bijvoorbeeld PA0, PA3, PB0, PE0, PE1, PD0 of Pl8. .
Luisternummers
Ook luisteramateurs - short wave listeners, SWL genaamd - hebben een
herkenningsteken. Dit wordt door de vereniging waarbij ze zijn aangesloten
toegekend. In Nederland geeft de VERON NL-nummers uit
en de VRZA PA-nummers.
In Belgie geeft de UBA ONL-nummers uit, terwijl GOS-luisteraars (GOS
= de voormalige Sovjet-Unie) te herkennen zijn aan de U-nummers.
We kunnen dus bijvoorbeeld NL8800, ONL2820 of UA3-170-112 tegenkomen.
De technieken
Op de daarvoor beschikbaar gestelde frequentie banden kan de radio-
amateur experimenteren met een grote verscheidenheid aan technieken.
- Telegrafie, het met een bepaalde tijdsduurcodering aan en uit
zetten van de zender. Dit is de oudste techniek om signalen via de
radio over te brengen en nog steeds de favoriete mode bij moeilijke
verbindingen.
- Telefonie, de zender wordt rechtstreeks met het spraaksignaal
gemoduleerd. De meest gebruikte mode.
- Amateur televisie, beelden worden overgebracht via een grote
verscheidenheid aan technieken.
- Mobiel en portabel gebruik. Hier zijn de belangrijke aandachtspunten
o.a.: gewicht en omvang van de apparatuur, energie verbruik, verplaatsbare
antennes.
- Lange afstand verbindingen (DX) Goede kennis van propagatie verwachtingen
en procedures bij het maken van verbindingen zijn zeer belangrijk.
- Expedities naar verre en ontoegankelijke gebieden. Een bijzondere
aantrekkingskracht oefent deelname aan expedities uit naar onbekende en
afgelegen plaatsen op de aardbol. Hierbij spelen apparatuur-betrouwbaarheid,
inventiviteit en organisatietalent een grote rol.
- Maan reflectie ( EME ), een verbinding tussen twee radiostations wordt
tot stand gebracht door het weerkaatsen van hun signalen aan het oppervlak
van de maan. Deze tak van het radioamateurisme vergt het uiterste van de
technische mogelijkheden van de radioamateur
- Amateur satelieten. Sterk in opkomst in de laatste jaren is het gebruik
van verbindingen via door amateurs ontworpen en gebouwde satelieten. Ook
in het ruimte station MIR is meestal een zendamateur aanwezig.
- Meteoor scattering, verbindingen worden gemaakt door het reflecteren
van radiosignalen aan de sporen die meteoren in de atmosfeer achterlaten.
- Radio Telex ( RTTY en AMTOR ) Een veel gebruikte techniek voor het
uitzenden van radiobulletins. Kan met geringe hulpmiddelen worden ontvangen.
- Packet Radio. Dit digitale radionetwerk is sterk in opkomst.
De techniek is veel komplexer dan radiotelex. De mogelijk heden omvatten
o.a. het uitwisselen van persoonlijke berichten, het lezen en verzenden
van bulletins. Het organiseren en onderhouden van netwerkaktiviteiten is
een belanrijke aktiviteit.
- Digitale technieken zijn in de radioamateur hobby niet meer weg te
denken. Nieuwe impulsen worden gegeven aan ontwikkelingen op het gebied
van storingsonderdrukking, filters ( Digital Signal Processing) en modulatie
technieken, bijvoorbeeld PSK31. Ook de PC heeft op het werkplekje van de
radioamateur een vast plaats verworven.
De verenigingen
In vele landen hebben radioamateurs zich verenigd. Ook van
beroepsorganisaties zijn veel radioamateurs lid. Plaatselijke afdelingen
van landelijke verenigingen organiseren interessante aktiviteiten.
- VERON Vereninging
voor Experimenteel Radio Onderzoek in Nederland.
- VRZA
Vereniging voor Radio Zend Amaterisme in Nederland.
- ARRL, the American Radio Relay League.
- RSGB, the Amateur
Radio Society of Great Brittain.
Een blik in de toekomst.
Is er nog wel een toekomst voor het radioamateurisme?
Normaal in de handel verkrijgbare zendontvangers werken veel
beter dan de meeste zelfbouw apparatuur en tegen lagere kostprijs.
De sterk toegenomen storingen op de amateur frequenties, niet in het
minst door de daar aanwezige illegale commerciele stations, maken het
voor een beginnend amateur wel zeer moeilijk om zijn of haar eerste
kontakt te leggen.
Met de komst van de nieuwe multi-media computers, betaalbare
microgolf transisteors, komplexe geintegreerde circuits en nieuwe
materialen en komponenten, zijn de mogelijkheden enorm toegenomen.
- Speciale digitale modulatie technieken, zoals Spread Spectrum,
kunnen ontwikkeld worden zowel voor onderlinge verbindingen alswel
uitzendingen van bulletins. Dit wordt het domein van de liefhebbers
van het programmeren van PC's.
- Het geringe gewicht en afmetingen van de moderne apparatuur met de
tegenwoordig schijnbaar onbegrensde mogelijkheden om te reizen, zullen
zeker een grote aantrekkingskracht uitoefenen op de avontuurlijk
ingestelde amateur.
- Het werken op steeds hogere frequenties wordt een uitdaging voor de
meer technisch georienteerde amateur. Het opwekken van stabile signalen
op microgolf frequenties is zeer moeilijk. Aangezien voor de bij amateur
gebruikelijke smalle bandbreedtes, in de kommerciele wereld momenteel geen
belangstelling bestaat, staat hij hier weer alleen bij het zoeken naar
oplossingen.
- De beschikbaarheid van gevoelige apparatuur, goede meteo berichtgeving,
etc, maken het experimenteren met radio reflecties tegen geioniseerde lagen
in de atmosfeer aantrekkelijk. Zeker zal het gebruik van hoger frequenties
toenemen, evenals communicatie via maanreflectie.
- Het gebruik van amateur satellieten is aantrekkelijk voor diegenen
met een redelijke ervaringen in amateur communicatie en techniek.
Het ligt in de lijn der verwachtingen dat eens een amateur sonde meegaat
op een interplanetaire missie. Hiervoor zal een samenwerkingsverband van
vele amateurs voor nodig zijn. Goede radiostations, vergelijkbaar met
EME-bedijf, zijn nodig. Bovendien zullen deze station in een netwerk op
afstand bestuurd moeten worden. Vergelijkbaar met de radio synthese
telescopen bij het ruimte onderzoek. Een uitdaging voor de computer-
programmeur en de technikus.
- Het Internet opent een geheel nieuw gebied voor radio amateurs die
hun multi-media computer willen uitbuiten. De toegevoegde waarde zou onder
andere kunnen zijn :
- De distributie van algemene informatie, zoals radio bulletins.
- Opleiding en examen training.
- Het etaleren van club aktiviteiten.
- Afstand besturing van meetontvangers.
- En nog veel meer zaken, waarvan we nu nog niet kunnen dromen.
Diversen
Velen houden zich bezig met het radioamateurisme in uitgebreide zin.
Op het World Wide Web zijn vele interessante plekjes te vinden.
Bekijk eens de pagina's van de VERON
.
