PAUL McCARTNEY

HET SCHRIJVEN VAN SONGS

 

                             paul McCartney in gesprek met George Martin

George: Ik zou graag één van je songs uitkiezen en praten over hoe die begon.

Paul: zullen we er een nemen waar jij ook veel van weet. zodat je mij kunt aanvullen?

            Ebony and ivory?

George: Wel  hoe begon dat? wat was het denkproces? Dacht je  eerst  na over de melodie en daarna over de  woorden? Hoe begon het?

Paul: Ik was in Schotland en je kan wel eens gebeuren dat juist als je niet in een goede stemming bent, dat hét moment is om een song te schrijven. Het is als de divan van een psychiater. En wat je dan vaak doet, je neemt je gitaar of je piano, je muzikale hulp middel en je gaat alleen in een kamer zitten mokken. Je mokt tegen de song. Dat maakt dat je je beter voelt omdat je je uit. Naar ik mij herinner was ik niet in zo'n briljante stemming, dus ik dacht "verdomme, weg wezen". Ik ging aan de Fender-piano zitten. Voor mij is het altijd piano of gitaar. Dat zijn de enige twee manier waarop ik schrijf; ik schrijf zelden uit mijn hoofd.

De titel had ik al een tijdje rondslinger, sinds ik Spike Milligan op de tv of op de radio deze vergelijking hoorde maken met witte en zwarte toetsen op de piano; hij zei: "weet je, dat is nou grappig-witte toetsen, zwarte toetsen, en je hebt ze alle bij nodig voor de harmonie". hij maakte er een grapje van. Ik dacht: ja dat is een goede analogie voor de harmonie tussen mensen, omdat als je alleen de zwarte toetsen hebt je beperkt bent en als je alleen de witte hebt ook. Je hebt ze allebei nodig. Toen dacht ik: als ik daar nou een song over zou schrijven, hoe zou die dan moeten heten? Ik kwam op het idee van Ebony and Ivory (ebbenhout  en ivoor)

Door dat ik mij afvroeg waar die toetsen eigenlijk van gemaakt zijn. Ik weet niet of ze echt van ebbenhout worden gemaakt. 

George: Vroeger wel, nu niet meer. Het is gewoon geverfd hout.

Paul: Ik dacht dus, ivoor en ebbenhout klinkt goed. Zwart wordt geassocieerd met ebbenhout, er bestaat een blad dat Ebony heet. ja en ivoor, ik vond het niet zo'n prettig idee dat wij uit olifantstanden zouden zijn ontstaan

maar ik dacht...toch symboliseert dat het. Ik had dus die paar woorden, ivoor en ebbenhout, en in die niet zo beste stemming dacht ik, laat eens kijken wat we er mee kunnen doen. Toen probeerde ik Spikes gedachte te parafraseren. Ik ging achter de piano zitten en koos een toonsoort, en dat is altijd de toonsoort die bij je stemming past Ik voelde mij die dag zo'n beetje in E-groot. Ik sloeg het E-akkoord aan en de melodie kwam als van zelf toen ik het akkoord hoorde er een beetje mee speelde; het volgende akkoord was Fis klein, wat van nature in de E-toon past. Ebony and Ivory en ik dacht: wel, dat is best aardig, het begin van het stukje melodie, en vervolgens: "Sit together, go together, live together, in perfect harmony...ivory..." prachtig, dat is een leuk rijmpje. "Side by side on my piano keyboard", en ik dacht: ja, dat is prima, want het maakt die hele analogie  met de pianotoetsen duidelijk. "Oh lord why can't we?" Ik denk dat dat later veranderd werd in "Why  won't we? why don't we?" Het was niet erg precies toen het voor het eerst bij mij opkwam en dat is alles wat ik had die dag. Ik vond het echt aardig, dus ik zette het op de band en ik dacht: dat  is een goede basis voor een song.

Het is een goed refrein en de melodie beviel me. Ik vond dat kwart-sprongetje in het begin leuk. Daarop volgt 

"we all know that people are the same wherever we go" Dat kwam later. Ik wist dat ik het niet alleen af kon met een refrein, ik had een couplet nodig en dat is vaak erg moeilijk als je net dat beetje inspiratie hebt. Ik vindt wel vaker dat ik in die eerste 4 regels alles heb gezegd en ik wil dan eingenlijk niets méér zeggen. Als ik in artistieke zin eerlijk tegen mij zelf zou zijn, zou de rest instrumentaal worden. Maar je kent het vak, je moet met iets beters 

komen. En dan begint het echte werk. Vaak moet het tweede couplet het zelfde zeggen op een andere manier en toch boeiend blijven. Je herinnerd je wel dat ik inderdaad tenslotte een ander couplet probeerde te schrijven: "We all know that people are the same wherever we go, there is good and bad in everyone" etc. Ik probeerde het echt, maar het was niet goed. Het was een herhaling en het was niet poëtisch, het liep niet. Ik dacht, nee dat is het enige couplet dat echt bij het refrein past, dus daarom gingen wij toen aan het moduleren en herhaalden het die tweede keer. Het oorspronkelijke idee was dat ik het zou zingen met een zwarte zanger, om het geheel nog meer te symboliseren, door een zwarte en een blanke naast elkaar aan hun piano te laten zingen. Want voor mij was het een song met een boodschap. mijn allereerste keus was Stevie Wonder. Ik zou het één keer door zingen en hij zou het zelfde doen. Hopelijk zou hij zijn eigen interpretatie geven, door aan de woorden bijna een andere betekenis te geven. Je weet dat we een demo maakten. Toen ik dat couplet had, dacht ik: nu heb ik het echt allemaal gezegd, ik kan niet verder of ik moet proberen en nog eens proberen. Ik kon niets bedenken waar ik tevreden mee was en toen werd dus jouw modulatie een volgend deel van de song.

George: ja, ik herinner me hoe het van daar uit verder ging. In de studio in Montserrat waren jullie alléén, jij en Stevie Wonder, en werkelijk, jullie bouwden het uit het niets op. Voor mij is het interessante dat jullie allebei veelzijdig begaafde mensen zijn en voor mij was het een unieke belevenis deze twee mensen samen ergens aan te zien beginnen en gelijk op te zien gaan- jij aan de echte piano en stevie aan de fender- en geleidelijk aan bouwden we de song van daaruit op.

HOME

>